ΠΑΡΑ ΠΟΛΛΑ ΕΧΟΥΝ ΕΙΠΩΘΕΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΤΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΥΟΥΣΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑΣ ..!! ΕΜΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΣΕΛΙΔΑ ΜΑΣ ΘΑ ΜΙΛΗΣΟΥΜΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Μάχη του Μαντζικέρτ ΠΟΥ ΑΝΟΙΞΕ ΤΗΣ ΠΥΛΕΣ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑΣ ΣΤΟΥΣ ΤΟΥΡΚΟΥΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΔΕΝ ΤΗΝ ΜΑΘΑΙΝΟΥΜΕ ΔΥΣΤΥΧΩΣ ΓΙΑΤΙ ΕΚΕΙ ΜΑΘΑΙΝΟΥΜΕ ΟΤΙ ΜΟΝΟΙ ΜΑΣ ΒΑΛΑΜΕ ΚΑΙ ΒΓΑΛΑΜΕ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΜΑΣ …!!!! ΚΑΙ Η ΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑΣ ΗΤΑΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΔΙΚΩΝ ΜΑΣ ΛΑΘΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΔΟΣΙΑΣ ….!!!!!! ΑΥΤΟΣ Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΤΑ ΛΕΕΙ ΟΛΑ :: Όταν παρουσιάστηκε ο αιχμάλωτος Ρωμανός Δ' μπροστά στον Αλπ Αρσλάν, ο δεύτερος δεν πίστευε ότι αυτός ο γεμάτος αίματα και σακατεμένος άνδρας, ήταν πράγματι ο παντοδύναμος Βυζαντινός Αυτοκράτορας. Μετά την επαλήθευση των στοιχείων του αυτοκράτορα, ένας διάλογος έγινε ο οποίος έμεινε στην ιστορία: Αλπ Αρσλάν: "Τι θα έκανες, αν ήμουν εγώ δικός σου αιχμάλωτος;" Ρωμανός: "Θα σε σκότωνα, ή μάλλον θα σε εξέθετα στους δρόμους της Κωνσταντινούπολης." Αλπ Αρσλάν: "Η τιμωρία μου είναι πολύ χειρότερη... Σε αφήνω ελεύθερο..."

Μάχη του Μαντζικέρτ

Η μάχη του Μαντζικέρτ έλαβε χώρα στις 26 Αυγούστου 1071, κοντά στην ομώνυμη αρμενιική πόλη (σημ. Malazgirt της Τουρκίας), μεταξύ του βυζαντινού στρατού υπό τον αυτοκράτορα Ρωμανό Δ' Διογένη, και των Σελτζούκων Τούρκων του σουλτάνου Αλπ Αρσλάν. Ο αυτοκράτορας Ρωμανός ηττήθηκε, αιχμαλωτίστηκε και απελευθερώθηκε μετά την καταβολή λύτρων, ενώ ηΒυζαντινή αυτοκρατορία υποχρεώθηκε στην καταβολή ετήσιου φόρου και την παραχώρηση μερικών φρουρίων στους Σελτζούκους. Αυτή η πανωλεθρία των βυζαντινών στρατευμάτων και, κυρίως, η εσωτερική πολιτική παράλυση που ακολούθησε, επέτρεψε τη μόνιμη εγκατάσταση των Σελτζούκων στη Μικρά Ασία.
Πριν τη μάχη 


Τον χειμώνα του 1071, ο Ρωμανός Διογένης πληροφορήθηκε ότι ο Αλπ Αρσλάναπουσίαζε από τη περιοχή της Αρμενίας, πολιορκώντας τη βυζαντινή Έδεσσα (σημ. Urfa). Έχοντας σκοπό να εισβάλλει στην Αρμενία, ο Ρωμανός άρχισε, από το Φεβρουάριο του 1071, να συγκεντρώνει μεγάλη στρατιά στην Κωνσταντινούπολη. Με σκοπό να εξαπατήσει τους Σελτζούκους,[5] έστειλε στον Αλπ Αρσλάν πρεσβεία με ειρηνευτικούς όρους, τους οποίους εκείνος δέχτηκε αμέσως γιατί έτσι μπορούσε να επιτεθεί απερίσπαστα εναντίον τουΧαλεπίου, το οποίο ανήκε στην επικράτεια του Χαλιφάτου των Φατιμιδών.
Έχοντας έτσι παραπλανήσει τον Σελτζούκο σουλτάνο, το καλοκαίρι του 1071, ο Ρωμανός εισέβαλε με στρατό 40.000 (κατά την επικρατέστερη άποψη) ανδρών στην Αρμενία και κινήθηκε προς τη Θεοδοσιούπολη (σημ. Ερζερούμ), στην οποία έφτασε τον Ιούλιο. Ύστερα αποφάσισε ότι θα βάδιζε προς τοΜατζικέρτ, αν και οι στρατηγοί του τον συμβούλεψαν να περιμένει τον Αλπ Αρσλάν και να μη κινηθεί προς το εσωτερικό της κατεχόμενης από τους Σελτζούκους Αρμενίας[5] Πριν ξεκινήσει για το σημαντικό αυτό φρούριο που έπρεπε να καταλάβει, εάν ήθελε να έχει προφυλαγμένα τα νώτα του, ο Ρωμανός έθεσε τον Ανδρόνικο Δούκα επικεφαλής της οπισθοφυλακής και έστειλε ανιχνευτές να ελέγξουν το πέρασμα. Οι ανιχνευτές τον διαβεβαίωσαν ότι δεν υπήρχε αντίπαλος στρατός.
Όμως ο αυτοκράτορας είχε υποπέσει σε δυο λάθη. Έθεσε τον γιο του πολιτικού του αντιπάλου αρχηγό της οπισθοφυλακής και δεν υπολόγισε το δίκτυο πληροφοριών του Αλπ Αρσλάν ούτε είχε καλή εικόνα των κινήσεων του αντιπάλου του. Ο Ρωμανός δεν γνώριζε ότι ο σουλτάνος ήταν όχι πάνω από 200 χλμ μακριά από τη Θεοδοσιούπολη, καθώς είχε ενημερωθεί για τις κινήσεις του αυτοκράτορα. Είχε λύσει την πολιορκία του Χαλεπίου και στο δρόμο συγκέντρωσε ακόμα πιο πολλούς μαχητές για να αντιμετωπίσει τους Βυζαντινούς, ανεβάζοντας τη δύναμη του στρατού του στις 30.000 άνδρες.[1]
Το άλλο μεγάλο λάθος του Ρωμανού ήταν ότι, ενώ εισέβαλλε σε χώρα που γνώριζε λιγότερο καλά από τους αντιπάλους του, διαίρεσε τις δυνάμεις του, χωρίζοντας το στρατό σε δυο τμήματα. Το ένα, 20.000 άνδρες με επικεφαλής τον Ιωσήφ Ταρχανειώτη, συμπεριλαμβανομένων και των κατάφρακτων ιπποτών του Ρουσέλ ντε Μπαγιέλ, το έστειλε στα νότια του Ματζικέρτ για να καταλάβει τη πόλη Χλιάτ, σε απόσταση 50 χιλιομέτρων. Σύμφωνα με τον αυτόπτη μάρτυρα Μιχαήλ Ατταλειάτη, οι μονάδες αυτές ήταν οι καλύτερες του στρατού του και αριθμητικά περισσότερες από τις δικές του. Με αυτό τον τρόπο θέλησε να προφυλάξει το δεξιό πλευρό του δεύτερου τμήματος του στρατού, που διοικούσε ο ίδιος. Με αυτό κατέλαβε το φρούριο του Ματζικέρτ, μια μέρα πριν τη μάχη, ενώ ανέμενε νέα από το τμήμα του Ταρχανειώτη. Την ίδια ώρα και εντελώς ανεξήγητα, ο Ταρχανειώτης ποτέ δεν κατευθύνθηκε στο Χλιάτ, αλλά παρέκλινε προς τη Μελιτηνή στα νοτιοδυτικά, 150 χιλιόμετρα μακριά από το πεδίο της μάχης, χωρίς καν να ειδοποιήσει τον Ρωμανό. Ο λόγος της κίνησής του αυτής εκτιμάται ότι είναι είτε η προδοσία, είτε επειδή ισχυρή σελτζουκική δύναμη του έκοψε το δρόμο και δεν θέλησε να δώσει μάχη εναντίον της. Σήμερα, η δεύτερη εκδοχή φαίνεται να κερδίζει έδαφος.[1][5][6]
Οι δυνάμεις των αντιπάλων 
Κατά καιρούς, έχουν διατυπωθεί σημαντικά διαφορετικές εκτιμήσεις ως προς την αριθμητική δύναμη της βυζαντινής στρατιάς η οποία ξεκίνησε από την Κωνσταντινούπολη. Οι μεσαιωνικές πηγές κάνουν λόγο για βυζαντινό στρατό από 100.000 - 1.000.000 άνδρες,[7]. Επίσης, μιλούν για αντίστοιχα μεγάλες απώλειες τις βυζαντινής πλευράς, ενώ για τις απώλειες των Τούρκων δεν γίνεται λόγος.
Ένας σύγχρονος ιστορικός ανεβάζει την πιθανή συνολική δύναμη της στρατιάς μέχρι τους 100.000 άνδρες.[6] Πάντως, οι περισσότεροι ιστορικοί εκτιμούν πως η δημογραφική κατάσταση και οι δυνατότητες επιμελητείας δεν θα επέτρεπαν τα εξωπραγματικά μεγέθη που αναφέρουν οι μεσαιωνικές πηγές.[8] Έτσι η βυζαντινή στρατιά, κατά την έναρξη της εκστρατείας, δεν πρέπει να υπερέβαινε τους 40.000 μάχιμους[1][9], χωρίς να υπολογίζονται οι πολυάριθμοι άμαχοι που έσερνε πίσω του κάθε μεσαιωνικός στρατός[5].
Λίγο πριν τις πρώτες αψιμαχίες, η αριθμητική ισχύς του βυζαντινού στρατού εκτιμάται ότι πρέπει να είχε μειωθεί στο μισό, λόγω της αναχώρησης του τμήματος των Ταρχανειώτη-Ρουσέλ, του οποίου η δύναμη πρέπει να ανερχόταν σε 20.000 άντρες. Έτσι, κατά την επικρατέστερη άποψη, η ισχύς του στρατού του Διογένη το πρωϊ της 24ης Αυγούστου πρέπει να έφτανε τους 20.000 άντρες περίπου.[1][2] Η αριθμητική ισχύς του σελτζουκικού στρατού εκτιμάται ότι βρισκόταν στα ίδια περίπου επίπεδα με του βυζαντινού ή λίγο παρακάτω.[1][4]
Η μάχη 
Στις 24 Αυγούστου 1071,[10] ημέρα Τετάρτη, ένα ανιχνευτικό απόσπασμα Βυζαντινών αψιμάχησε με ένα Σελτζουκικό, στα ανατολικά της λίμνης Βαν. Ο Ρωμανός, μη γνωρίζοντας πως έχει να κάνει με την εμπροσθοφυλακή του στρατεύματος του Αλπ Αρσλάν, την οποία διοικούσε ο Νιζάμ αλ-Μουλκ, υπασπιστής του σουλτάνου έστειλε τον επικεφαλής της αριστερής πτέρυγας Νικηφόρο Βρυέννιο με μικρή δύναμη για να απωθήσει τους Τούρκους. Σύντομα ο Βρυέννιος, βλέποντας ότι μονάδες του ενεπλάκησαν σε ενέδρες και περικυκλώθηκαν από ισχυρές εχθρικές δυνάμεις, διέταξε υποχώρηση στο βυζαντινό στρατόπεδο. Ο αυτοκράτορας, μη έχοντας ακόμη πειστεί πως επρόκειτο για μονάδες του κυρίως σελτζουκικού στρατού, έστειλε τον αρμενικής καταγωγής Νικηφόρο Βασιλάκιο, δούκα της Θεοδοσιούπολης (σημ. Ερζερούμ) με πολύ ισχυρότερη δύναμη ιππικού εναντίον των Τούρκων, οι οποίοι τότε εφάρμοσαν τη συνήθη σε αυτούς τακτική της ψεύτικης υποχώρησης με σκοπό την ενέδρα. Ο Βασιλάκιος, περιφρονώντας τις βασικές αρχές της βυζαντινής τακτικής απέναντι στα πολεμικά τεχνάσματα των νομαδικών λαών, παρασύρθηκε σε ανεξέλεγκτη καταδίωξη των Τούρκων και τελικά έπεσε στην ενέδρα τους. Ο ίδιος πιάστηκε αιχμάλωτος, ενώ οι άντρες του έπεσαν νεκροί σχεδόν μέχρι τον τελευταίο.[10]
Τότε ο Ρωμανός, συνειδητοποιώντας την ισχύ του τουρκικού αποσπάσματος αλλά μη δεχόμενος ακόμη πως επρόκειτο για το στρατό του Αλπ Αρσλάν, έστειλε εναντίον του ξανά τον Βρυέννιο, επικεφαλής ολόκληρης της αριστερής πτέρυγας. Όμως ως τότε οι Τούρκοι είχαν προλάβει να αποσυρθούν στους γύρω λόφους. Τελικά ο Βρυέννιος κατάλαβε τι πραγματικά συνέβαινε, όταν βρήκε ένα τραυματισμένο επιζώντα της δύναμης του Βασιλάκιου. Εκείνη τη στιγμή, το απόγευμα της 24ης Αυγούστου, οι Τούρκοι επέστρεψαν στο πεδίο της μάχης σε πλήρη παράταξη και επιτέθηκαν προσπαθώντας να περικυκλώσουν τη δύναμη του Βρυέννιου. Ο τελευταίος αναγκάστηκε, τότε, μπροστά στις υπέρτερες εχθρικές δυνάμεις, να σημάνει συντεταγμένη υποχώρηση. Η υποχώρηση αυτή συνδυάστηκε με τοπικές αντεπιθέσεις οι οποίες οδήγησαν σε προσωρινή υποχώρηση των Τούρκων και το βυζαντινό απόσπασμα επέστρεψε ασφαλές στο στρατόπεδο. Λέγεται ότι ο Βρυέννιος επέστρεψε τραυματισμένος από δυο βέλη στη πλάτη και ένα ακόντιο στο στήθος. Την άλλη μέρα, πάντως, ήταν και πάλι σε θέση να πολεμήσει.[11]
Ο αυτοκράτορας διέταξε τότε το στρατό του να ετοιμαστεί για επίθεση σε πλήρη παράταξη. Όμως οι Τούρκοι είχαν ξανά αποσυρθεί πέρα από τους λόφους και δεν ήταν δυνατό να εντοπιστούν ούτε από τα βυζαντινά ανιχνευτικά αποσπάσματα. Τότε ο βυζαντινός στρατός επέστρεψε στο στρατόπεδο. Ενώ είχε φτάσει ήδη το βράδυ, ο τουρκικός στρατός, σε μια ακόμη επίδειξη της κινητικότητάς του, επιτέθηκε αιφνιδιαστικά και μέσα στο μισοσκόταδο, εναντίον Ούζων (ή, αλλιώς, Ογούζων, τουρκ. Oğuz) Τούρκων μισθοφόρων του Διογένη οι οποίοι συναλλάσσονταν με εμπόρους έξω από το βυζαντινό στρατόπεδο. Στην προσπάθεια των πανικόβλητων Ογούζων να επιστρέψουν στην ασφάλεια του στρατοπέδου, δημιουργήθηκε σύγχυση καθώς αυτοί δεν διέφεραν σε εμφάνιση από τους ομόγλωσσούς τους Σελτζούκους. Τελικά, οι Σελτζούκοι επιδρομείς εξαφανίστηκαν το ίδιο γρήγορα όπως είχαν εμφανιστεί και η υπόλοιπη νύχτα κύλησε με περιορισμένες μόνο επιθέσεις εναντίον του αυτοκρατορικού στρατοπέδου.[12]
Το πρωί της 25ης Αυγούστου, οι Σελτζούκοι προσπάθησαν να καταλάβουν την όχθη του ποταμού απέναντι από το βυζαντινό στρατόπεδο και ο Ρωμανός έστειλε το βαρύ πεζικό να τους απωθήσει. Το πεζικό πέτυχε στην αποστολή του αλλά, λίγο μετά, μεγάλο μέρος των Ούζων άλλαξε στρατόπεδο και προσχώρησε στους ομόγλωσσούς τους Τούρκους. Ο φόβος ότι και οι υπόλοιποι Ούζοι θα έπαιρναν το μέρος των Σελτζούκων καταπραΰνθηκε μετά από όρκο πίστης που έδωσαν στον αυτοκράτορα. Στη συνέχεια, κατέφθασε πρεσβεία από τον χαλίφη της Βαγδάτης, Al-Mouhalban, ζητώντας διαπραγματεύσεις. Ο Ρωμανός όμως ζήτησε όρους, μεταξύ των οποίων την αποχώρηση των Σελτζουκικών δυνάμεων από τη Μ. Ασία, οι οποίοι οδήγησαν στην αποχώρηση της πρεσβείας. Ίσως πίστευε πως η αποστολή πρεσβείας ήταν προϊόν παρελκυστικής τακτικής εκ μέρους των Σελτζούκων, με σκοπό να συγκεντρώσουν κι άλλα στρατεύματα, ενώ ο ίδιος είχε ήδη στείλει αγγελιαφόρους προς τα τμήματα του Ουρσέλιου και του Ταρχανειώτη με εντολή να ενωθούν με το κυρίως στράτευμα. Εξ άλλου, παρά τις ως τότε δυσάρεστες εξελίξεις, ο βυζαντινός στρατός εξακολουθούσε να διαθέτει ισχυρή αυτοπεποίθηση, λόγω της πειθαρχίας και της τάξης του, στοιχείων που του έδιναν υπεροχή του σε συνθήκες μάχης εκ παρατάξεως.[13]
Ο Αλπ Αρσλάν παρέταξε το στράτευμά του σε σχήμα ημισελήνου, χωρισμένο σε τρεις διοικήσεις. Όλα τα σώματα αποτελούνταν κυρίως από ελαφρό ιππικό, εφοδιασμένο με βέλη, ακόντια και σπαθιά. Πιο πίσω βρισκόντουσαν πεζοί, ντυμένοι ελαφρά αμυντικά με δόρατα, ασπίδες, σπαθιά και τσεκούρια. Ο Ρωμανός Δ' Διογένης παρέταξε το στρατό του σε δυο παράλληλες γραμμές η κάθε μια με βάθος 8 έως 10 ανδρών για τους πεζούς και 3 έως 4 για τους ιππείς. Το πλάτος της παράταξης του στρατού ήταν μέτριο. Τα 2/3 του στρατεύματος χωρίστηκαν σε τρία τμήματα ενώ κράτησε το 1/3 του στρατεύματος ως εφεδρεία. Το αριστερό τμήμα το κρατούσαν τα θεματικά στρατεύματα από τη Μακεδονία, τη Θεσσαλία και τη Θράκη μαζί με τους Σλάβους με επικεφαλής τον Νικηφόρο Βρυέννιο. Το κέντρο το διοικούσε ο αυτοκράτορας Ρωμανός, με την αυτοκρατορική φρουρά των 500 Βαράγγων που είχε πάρει μαζί του, ενώ οι υπόλοιπες δυνάμεις ήταν Καππαδόκες στρατιώτες, Φράγκοι και Τουρκομάνοι. Στο δεξιό τμήμα τη διοίκηση είχε ο Θεόδωρος Αλυάτης και διοικούσε τους Ίβηρες της Αρμενίας, τους Χαζάρους και τους Σλάβους. Την εφεδρεία την διοικούσε ο Ανδρόνικος Δούκας με τμήματα Χαζάρων, Γερμανών, Φράγκων και των ιδιωτικών στρατών που είχε διαθέσει ο ίδιος και η φατρία του. Στις 26 Αυγούστου του 1071 θα δινόταν η μεγάλη μάχη.
Καθώς άρχισε να κινείται το βυζαντινό στράτευμα, οι Σελτζούκοι άρχισαν να εξαπολύουν βέλη και να ανοίγουν τα άκρα τους με σκοπό να κυκλώσουν τους Βυζαντινούς. Τα δυο κέντρα συγκρούστηκαν ενώ τα άκρα των Βυζαντινών κατεδίωκαν τα άκρα των Σελτζούκων. Όλη η παράταξη άρχισε να υποχωρεί στο όρος Σουφάν, συνεχίζοντας να εξαπολύει βέλη. Η συνοχή του βραδυκίνητου βυζαντινού στρατεύματος κλονίστηκε και άρχισε να σπάει. Οι Σελτζούκοι κύκλωναν απομονωμένες μονάδες και τις αποτελείωναν γρήγορα. Σε δυο ώρες θα έπεφτε η νύχτα και το στράτευμα του Ρωμανού είχε πολλές απώλειες ενώ οι Σελτζούκοι δεν είχαν ούτε 1.000 απώλειες, έτσι ο Ρωμανός διέταξε τακτική αναστροφή του μετώπου για αποχώρηση. Οι Βρυέννιος και Αλυάτης νόμισαν ότι το σύνθημα έδειχνε ότι ηττήθηκαν και υποχωρούσαν. Πολλοί μαχητές πέταξαν τα όπλα και άρχισαν να τρέχουν και οι ιππείς έκαναν μεταβολή και σπιρούνισαν τα άλογά τους. Ο σουλτάνος διέταξε και την εφεδρεία του να μπει στη μάχη και να καταδιώξουν τους Βυζαντινούς. Με αυτή την κίνηση του σουλτάνου, ο αυτοκράτορας δεν είχε άλλη επιλογή από το να πολεμήσει και διέταξε επανάληψη της επίθεσης. Το πεδίο της μάχης έγινε μια απέραντη χαοτική μάζα στρατιωτών που μάχονταν, υποχωρούσαν ή κρυβόντουσαν. Τότε έπρεπε να δράσει η εφεδρεία του Ανδρόνικου Δούκα αλλά αυτός, είτε από προδοτική διάθεση είτε βλέποντας την εξέλιξη της μάχης και πιστεύοντας πως ο αυτοκράτορας θα σκοτωθεί εκεί, διέταξε την εφεδρεία να αποσυρθεί από το πεδίο της μάχης, ώστε να μείνει ανοιχτός ο δρόμος για τον θρόνο. Ο Βρυέννιος έσπασε τον κλοιό των Σελτζούκων και διέφυγε. Ο Αλυάτης πιάστηκε αιχμάλωτος και το κέντρο της παράταξης κατέρρευσε. Μόνο οι Βάραγγοι με τις ασπίδες τους προστάτευαν τον αυτοκράτορα και συνέχισαν να μάχονται μανιασμένα. Με την πάροδο του χρόνου, όλοι έπεσαν νεκροί ενώ ο αυτοκράτορας Ρωμανός Δ' Διογένης αιχμαλωτίστηκε βαριά τραυματισμένος στο στήθος και στο χέρι. Δέκα Σελτζούκοι τον συνέλαβαν και τον οδήγησαν στο σουλτάνο ενώ οι συμπολεμιστές τους γιόρταζαν στο πεδίο της μάχης τη νίκη τους. Οι απώλειες των Βυζαντινών έφτασαν ίσως και τους 8.000 άνδρες, νεκροί και αιχμάλωτοι.
Αιχμαλωσία Ρωμανού Δ' 
Ο Αλπ Αρσλάν εξευτελίζει τον Ρωμανό Διογένη (γαλλική μινιατούρα του 15ου αι.)
Όταν παρουσιάστηκε ο αιχμάλωτος Ρωμανός Δ' μπροστά στον Αλπ Αρσλάν, ο δεύτερος δεν πίστευε ότι αυτός ο γεμάτος αίματα και σακατεμένος άνδρας, ήταν πράγματι ο παντοδύναμος Βυζαντινός Αυτοκράτορας. Μετά την επαλήθευση των στοιχείων του αυτοκράτορα, ένας διάλογος έγινε ο οποίος έμεινε στην ιστορία:
Αλπ Αρσλάν: "Τι θα έκανες, αν ήμουν εγώ δικός σου αιχμάλωτος;"
Ρωμανός: "Θα σε σκότωνα, ή μάλλον θα σε εξέθετα στους δρόμους της Κωνσταντινούπολης."
Αλπ Αρσλάν: "Η τιμωρία μου είναι πολύ χειρότερη... Σε αφήνω ελεύθερο..."
Αίτια της ήττας 
Σύμφωνα με μερικούς ιστορικούς, την ευθύνη για την ήττα φέρει η κρατούσα τάξη της βυζαντινής αυτοκρατορίας για λόγους καθαρά οικονομικούς, ως αντίδραση προς την προσπάθεια του Ρωμανού Δ' να συγκεντρώσει φόρους που θα επέτρεπαν την αποκατάσταση της ισχύος των βυζαντινών στρατευμάτων.
Σύμφωνα με την Παγκόσμια Ιστορία της Ακαδημίας Επιστημών της Σοβιετικής Ένωσηςαναφέρεται ότι:
«Στα μέσα του 11ου αιώνα γίνονταν στο Βυζάντιο άγριοι φεουδαρχικοί εμφύλιοι πόλεμοι που χαρακτηρίζονται από την ένταση του φεουδαρχικού κομματιάσματος. Η πάλη για το θρόνο ανάμεσα στις διάφορες μερίδες της κυρίαρχης τάξης έφτασε σε οξύτατο σημείο. Από το 1057 ως το 1081 άλλαξαν πέντε αυτοκράτορες. Οι φεουδαρχικοί εμφύλιοι πόλεμοι έγιναν αιτία να εξασθενίσει το βυζαντινό κράτος και να χειροτερεύσει η εξωτερική πολιτική θέση του. Στην κατάρρευση της στρατιωτικής δύναμης του Βυζαντίου βοήθησε και η μετατροπή των ελεύθερων αγροτών σε δουλοπάροικους, καθώς και η καταστροφή των στρατιωτών»[14].
Ακόμα ένα στοιχείο που φέρεται ότι οδήγησε στην ήττα του βυζαντινού στρατεύματος ήταν η ετερογένειά του, καθώς βασιζόταν σε μεγάλο βαθμό σε ξένους μισθοφόρους[15]. Το στράτευμα του Ρωμανού αποτελούνταν από Νορμανδούς, Βούλγαρους, Πετσενέγγους,Φράγκους, Αλανούς, Γότθους, Σλάβους, Χαζάρους, Τουρκομάνους Ούζους και Κουμάνους, καθώς και Ίβηρες από την Αρμενία. Ο θεματικός στρατός, ένας εμπειροπόλεμος και πιστός στην αυτοκρατορία στρατός, είχε παραμεληθεί δραματικά από τους προηγούμενους αυτοκράτορες, αναγκάζοντας τον αυτοκράτορα Ρωμανό να καταφύγει σε μισθοφόρους.
Σε αυτά τα δυο προβλήματα προστέθηκε ένα τρίτο. Ο αυτοκράτορας δεν μπορούσε να εμπιστευθεί ανώτατους αξιωματούχους του στρατού και της πολιτικής σκηνής, καθώς πολλοί συνωμοτούσαν εναντίον του. Από το στρατό του δεν μπορούσε να εμπιστευθεί τον διοικητή των Νορμανδών, τον στρατηγό Ουρσέλ ντε Μπαγιέλ, καθώς και τον διοικητή των Φράγκων Μάγιστρο Ιωσήφ Ταρχανειώτη και τον Ανδρόνικο Δούκα, γιο του Ιωάννη Δούκα, πολιτικού αντιπάλου του Ρωμανού. Στην πολιτική σκηνή εκτός από τον Ιωάννη Δούκα, είχε να αντιμετωπίσει τον συγκλητικό Νικηφόρο Παλαιολόγο και τον Μιχαήλ Ψελλό που υποστήριζαν την οικογένεια των Δουκών στη διαδοχή του θρόνου. Παρόλα αυτά υπήρχαν τρία άτομα, παλαιοί συμπολεμιστές του αυτοκράτορα όταν ήταν στρατηγός, τα οποία μπορούσε να εμπιστευτεί. Ήταν ο Μάγιστρος Κατεπάνω Νικηφόρος Βασιλάκιος, ο στρατηγός Θεόδωρος Αλυάτης που καταγόταν από τηνΚαππαδοκία και ο Δομέστικος των Σχολών της Δύσης Νικηφόρος Βρυέννιος.
Αποτελέσματα 
Την ήττα του Μαντζικέρτ ακολούθησε σειρά γεγονότων που υπονόμευσαν τη δύναμη της ήδη εξασθενημένης κατά τον 11ο αι.αυτοκρατορίας. Στον Ρωμανό Δ' επιβλήθηκε οικτρή τιμωρία, χάνοντας και το θρόνο του και τη ζωή του, ενώ παράλληλα δημιουργήθηκε ένα γεωγραφικό κενό στον βυζαντινό χάρτη, το οποίο γέμισαν σταδιακά οι Σελτζούκοι, εγκαθιδρύοντας την πρωτεύουσά τους στη Νίκαια (İznik) το 1077. Μετά τη μάχη, η αυτοκρατορία περιήλθε, για ακόμα μια φορά στη δίνη του εμφυλίου πολέμου, που έληξε όταν οΑλέξιος Α' Κομνηνός ανέβηκε στο θρόνο. Οι Βυζαντινοί με την ήττα στο Ματζικέρτ έχασαν και τις οδούς που οδηγούσαν στις ανατολικές τους επαρχίες και ειδικά στην Αρμενία, με αποτέλεσμα να χάσουν και τον έλεγχο των κατοίκων τις περιοχής. Αυτοί οι ορεσίβιοι κάτοικοι επάνδρωναν σε μεγάλο βαθμό το στρατό του Βυζαντίου και τον έκαναν πιο αξιόμαχο. Ακόμα, ο δρόμος για τον εκτουρκισμό των πληθυσμών της περιοχής είχε ανοίξει δυσχεραίνοντας ακόμα πιο πολύ την ανακατάληψη αυτών των περιοχών από τους μετέπειτα αυτοκράτορες. Χάθηκαν πολλές γαίες τις οποίες έδιναν για επιβράβευση στα στρατεύματα οι αυτοκράτορες, με αποτέλεσμα να αναγκαστούν να τους παρέχουν άλλα ανταλλάγματα, μετατρέποντας το στρατό από εθνικό σε μισθοφορικό.

Αρχείο

Φόρμα επικοινωνίας

Αποστολή

Labels

12Ο ΠΕΑ 17 ΝΟΕΜΒΡΗ 1821 1940 2022 5G 77 ΜΕ 9ο ΣΠ ΑΓΓΛΙΑ ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ ΑΓΙΑ ΤΡΙΑΔΑ ΑΓΙΟ ΟΡΟΣ ΑΓΙΟΣ ΣΕΒΑΣΤΙΑΝΟΣ ΑΓΡΟΤΕΣ ΑΔΟΛΦΟΣ ΧΙΤΛΕΡ ΑΕΙ ΑΕΚ ΑΕΡΟΠΛΑΝΟ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΓΕΡ. ΜΟΥΣΤΑΚΗΣ ΑΘΗΝΑ ΑΘΛΗΤΙΚΑ ΝΕΑ ΑΙ ΑΙΓΑΙΟ ΑΙΓΙΟ ΑΙΜΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑ ΑΛΒΑΝΙΑ ΑΛΟΓΑ ΙΠΠΟΙ ΑΛΩΝΙΑ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΑΛΩΝΙΣΜΑ ΑΜΕΡΙΚΗ ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΝΑΡΧΙΚΟΙ ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΑΝΔΑΝΙΑ ΑΝΔΡΕΑΣ ΛΟΥΔΑΡΟΣ ΑΝΤΩΝΙΑ ΜΠΟΥΖΑ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΝΤΩΝΑΣ ΑΟΖ ΚΥΠΡΟΥ ΑΠΑΓΧΟΝΙΣΜΕΝΗ ΑΠΕΡΓΙΑ ΑΠΟΓΡΑΦΗ ΑΠΟΚΡΙΑ αρ ΑΡΓΕΝΤΙΝΗ ΑΡΗΣ ΓΑΛΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑ ΑΡΝΗΤΕΣ ΠΟΛΙΤΕΣ ΑΡΡΩΣΤΟΣ ΑΡΦΑΡΑ ΑΡΧΑΙΑ ΜΕΣΣΗΝΗ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΑΡΧΙΜ. ΜΕΛΕΤΙΟΣ ΑΠ. ΒΑΔΡΑΧΑΝΗΣ ΑΣΤΡΟΛΟΓΟΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ ΑΤΥΧΗΜΑ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ. ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟ ΒΑΛΥΡΑ ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΣΚΟΛΑΡΙΚΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΔΗΜ. ΓΕΩΡΓΙΟΠΟΥΛΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΖΙΩΖΙΑΣ ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΒΕΛΑΝΙΔΙΑ ΒΙΑΣΜΟΣ ΒΙΒΛΙΟ ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΝΤΕΟ ΒΟΡΕΙΑ ΗΠΕΙΡΟΣ ΒΟΡΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΒΟΥΛΚΑΝΟΣ ΒΡΟΜΩΒΡΥΣΗ ΒΡΥΣΗ ΤΟΥ ΤΖΟΥΜΗ ΓΑΛΑΖΙΑ ΝΥΧΤΑ ΓΑΛΛΙΑ ΓΑΜΟΣ ΓΕΝΝΗΜΑΤΑ ΓΕΝΝΗΤΟΥΡΙΑ ΓΕΡΜΑΝΙΑ ΓΗΠΕΔΟ ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΧΙΩΤΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Ν. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΑΒΑΣ ΓΛΥΚΑ ΓΟΕΒ ΓΡΙΠΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΔΕΔΔΗΕ ΔΕΗ ΔΕΡΒΕΝΑΚΙΑ ΔΕΣΥΛΛΑ ΔΕΥΑΚ ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΔΗΜΑΡΧΟΣ. ΤΑ ΝΕΑ ΤΗΣ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΆΡΘΡΑ ΔΗΜΟΤΙΚΟΣ ΦΩΤΙΣΜΟΣ ΔΙΑΒΟΛΙΤΣΙ ΔΙΑΚΟΠΕΣ ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ ΔΙΑΦΗΜΙΣΕΙΣ ΔΙΕΘΝΗ ΔΙΕΘΝΗ ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΔΡΑ ΔΡΑΜΑΛΗΣ ΔΥΤΙΚΗ ΠΑΡΑΛΙΑ ΕΑΑΣ Ν. ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΕΓΚΑΙΝΙΑ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΓΚΕΛΑΔΟΣ ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΗ ΟΔΟΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ – ΕΡΕΥΝΑ – ΙΣΤΟΡΙΑ - ΓΕΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΙΡΗΝΑΙΟΣ ΕΚΑΒ ΕΚΔΡΟΜΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ - ΒΙΟΙ ΑΓΙΩΝ ΕΚΛΟΓΕΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΕΛΙΕΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΕΛΙΚΟΠΤΕΡΟ ΕΛΙΣΜΕ ΕΛΛΑΔΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΥΣΗ ΕΛΛΗΝΟΜΝΗΜΟΝΕΣ ΕΜΑΚ ΕΜΒΟΛΙΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΕΜΥ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΝΟΠΛΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΕΟΚΑ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΕΣ ΓΝΩΜΗΣ – ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΕΙΣ ΕΡΝΤΟΥΑΝ ΕΡΤ ΕΡΥΘΡΟΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΕΡΩΤΑΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ ΕΥΧΕΣ ΕΦΟΡΙΑ ζ ΖΕΛΕΝΣΚΙ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑ ΉΘΗ ΚΑΙ ΤΑ ΈΘΙΜΑ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ Η ΣΥΝΤΑΓΗ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ ΗΓΟΥΜΕΝΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΗΠΑ ΘΑΛΑΣΣΑ ΘΑΝΑΤΟΣ ΘΑΥΜΑΤΑ ΘΕΑΤΡΟ ΘΕΡΙΣΜΑ ΘΕΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΘΛΙΨΗ ΘΟΥΡΙΑ ΙΑΠΩΝΙΑ ΙΑΤΡΟΣ ΙΔΡΥΜΑΤΑ ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΒΕΛΑΝΙΔΙΑΣ ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΒΟΥΛΚΑΝΟΥ ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΔΗΜΙΟΒΑΣ ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΠΡΟΦΗΤΗ ΙΩΗΛ ιερο ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΠΛΑΤΕΟΣ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΠΛΑΤΕΩΣ ΙΕΡΟΨΑΛΤΗΣ ΙΕΡΩΝΥΜΟΣ ΙΘΩΜΗ ΙΜΒΡΟΣ ΙΠΠΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΠΠΟΔΡΟΜΟΣ ΙΡΑΝ ΙΣΘΜΟΣ ΙΣΛΑΜ ΙΣΠΑΝΙΑ ΙΣΡΑΗΛ ΙΤΑΛΙΑ ΚΑΙΡΟΣ ΚΑΚΟΚΑΙΡΙΑ ΚΑΛΑΒΡΥΤΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑ ΚΑΛΑΝΤΑ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΚΑΛΥΜΝΟΣ ΚΑΝΑΔΑΣ ΚΑΡΑΓΑΤΣΗ ΚΑΡΑΓΚΙΩΖΗΣ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ ΚΑΡΒΕΛΙ ΚΑΡΕΛΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΚΑΡΝΑΒΑΛΙ ΚΑΡΟΛΟΣ ΚΑΡΠΑΘΟΣ ΚΑΡΠΕΝΗΣΙ ΕΥΡΥΤΑΝΙΑ ΚΑΣΙΔΙΑΡΗΣ ΚΑΣΣΕΛΑΚΗΣ ΚΑΤΑΡΑ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΚΔΑΠ ΑμεΑ ΚΕΝΕΝΤΙ ΚΗΔΕΙΑ ΚΙΒΩΤΟΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΚΙΕΒΟ ΚΙΝΑ ΚΙΝΑΛ ΚΚΕ ΚΛΟΠΕΣ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗ ΚΟΛΥΜΒΗΣΗ ΚΟΡΕΑ ΚΟΡΩΝΑΙΟΣ ΚΟΡΩΝΑΪΟΣ ΚΟΥΝΟΥΠΙΑ ΚΟΥΤΣΑΒΙΤΙΚΗ ΦΟΡΕΣΙΑ ΚΡΑΣΙ ΚΡΗΤΗ ΚΤΕΛ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΚΥΝΗΓΙ ΚΥΠΑΡΙΣΣΙΑ ΚΥΠΡΟΣ ΚΩ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΛΑΔΑ ΛΑΪΚΗ ΑΓΟΡΑ ΛΑΜΠΡΟΣ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΣ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ ΛΑΡΙΣΑ ΛΕΝΙΝ ΛΗΜΝΟΣ ΛΙΜΕΝΙΚΟ ΣΩΜΑ ΛΙΜΝΗ ΛΟΑΤΚΙ ΛΥΚΕΙΟ ΜΑΓΑΖΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΜΑΝΗ ΜΑΡΙΑ ΚΑΛΛΑΣ ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΑΔΑΜ ΓΚΡΟΓΚΟΥ ΜΑΣΚΑ ΜΑΥΡΗ ΘΥΕΛΛΑ ΜΑΥΡΟΖΟΥΜΕΝΑ ΜΕΛΙΓΑΛΑΣ ΜΕΡΑ25 ΜΕΡΚΕΛ ΜΕΣΣΗΝΗ ΜΕΣΣΗΝΙΑ ΜΕΣΣΗΝΙΑ ΜΕΣΣΗΝΙΑΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΣΥΝΤΑΓΕΣ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΜΕΤΑΞΙ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ ΜΙΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΜΝΗΜΟΣΥΝΟ ΜΟΝΑΧΙΚΗ ΚΟΥΡΑ ΜΟΝΕΜΒΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΣΠΑΡΤΗΣ ΜΟΣΧΑ ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΟΥΣΙΚΗ ΜΠΑΣΑΚΙΔΗΣ ΜΠΑΣΚΕΤ ΜΥΚΟΝΟΣ ΝΑΘΑΝΑΗΛ ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΕΑ ΕΙΣΟΔΟ ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΝΕΑ ΡΩΜΗ ΝΕΑ ΡΩΜΗ ΟΥΚΡΑΝΙΑ ΝΕΑ ΣΚΗΤΗ ΝΕΑ ΣΜΥΡΝΗ ΝΕΔΟΥΣΑ ΝΕΚΡΟΙ ΝΕΡΟ ΝΕΡΟΜΥΛΟΣ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΝΙΚΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΦΛΑΡΗΣ ΝΙΚΟΣ ΚΑΒΒΑΔΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΝΥΧΤΑ Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΡΟΜΑ ΟΔΥΝΗ ΟΘΩΝΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΟΙΧΑΛΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΣ ΟΠΚΕ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΟΡΚΩΜΟΣΙΑ ΟΣΕ ΟΣΦΠ ΟΤΕ ΟΥΚΡΑΝΙΑ ΠΑΓΩΤΟ ΠΑΪΣΙΟΣ ΠΑΚΟΕ ΠΑΜΙΣΟΣ ΠΑΝΑΓΙΑ Η ΒΟΥΛΚΑΝΙΩΤΙΣΣΑ ΠΑΝΑΓΙΟΣ ΤΑΦΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΥΡΓΙΩΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΝΙΚΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΑΝΗΓΥΡΙ ΠΑΝΙΩΝΙΟΣ ΠΑΝΟΡΜΙΤΗΣ ΠΑΟ ΠΑΟΚ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΠΑΡΑΛΙΑ ΠΑΡΑΛΙΑ ΔΥΤΙΚΗ ΠΑΡΑΛΙΑ ΠΑΡΑΛΙΑ ΚΑΛΟΓΡΙΑΣ ΠΑΡΑΛΙΑ ΜΠΟΥΚΑΣ ΠΑΡΑΤΑΣΗ ΠΑΡΑΤΡΑΓΟΥΔΑ ΠΑΣΟΚ ΠΑΣΧΑ ΠΑΤΡΑ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ ΠΑΤΡΙΔΑ ΠΑΤΡΙΔΟΓΝΩΣΙΑ ΠΕΙΡΑΙΑΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ ΠΕΝΘΟΣ ΠΕΡΣΙΑ ΠΕΤΑΛΙΔΙ ΠΕΤΡΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΕΑΣ ΠΕΥΚΟ ΠΗΔΗΜΑ ΠΙΠΙΝΑ ΚΟΥΜΑΝΤΟΥ ΠΛΑΤΥ ΠΛΕΥΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ ΠΛΟΙΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΠΟΛΕΜΟΣ πολι ΠΟΛΙΑΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΟΛΥΛΙΜΝΙΟ ΠΟΝΟΣ ΠΟΡΝΗ ΠΟΤΑΜΙ ΠΟΤΟ ΠΟΥΤΙΝ ΠΡΙΓΚΙΠΙΚΟΣ ΓΑΜΟΣ. ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΠΡΟΦΗΤΗΣ ΗΛΙΑΣ ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑ ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑ ΠΤΥΧΙΟ ΠΤΩΧΟΣ ΠΥΛΟΣ ΠΥΡΓΟΣ ΠΥΡΟΒΟΛΙΣΜΟΙ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΟ ΣΩΜΑ. ΡΩΣΙΑ ΣΑΜΑΡΑΣ ΣΑΜΟΣ ΣΔΟΕ ΣΕΙΣΜΟΣ ΣΕΡΒΙΑ ΣΚΑΛΑ ΟΙΧΑΛΙΑΣ ΣΚΑΝΔΑΛΟ ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ ΣΠΑΝΟΥΛΗΣ ΣΠΑΡΤΙΑΤΕΣ ΣΤΑΣΙΜΟ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΣΤΑΣΙΝΟΠΟΥΛΟΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΟΥ ΝΟΤΟΥ ΣΤΟΥΠΑ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ ΣΥΛΛΟΓΟ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΥΡΙΑ ΣΥΡΙΖΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΑ ΑΓΙΑ ΠΑΘΗ ΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΜΑΣ ΤΑ ΝΕΑ ΤΗΣ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΤΑ ΝΕΑ ΤΟΥ ΑΤΡΟΜΗΤΟΥ ΤΑ ΝΕΑ ΤΟΥ ΑΤΡΟΜΗΤΟΥ ΠΛΑΤΥ ΤΑΜΠΑΡΗΣ ΤΑΤΟΥΛΗΣ ΤΑΥΓΕΤΟΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΕΣ ΤΕΙ ΤΕΛΛΟΣ ΑΓΡΑΣ ΤΖΑΚΙΑ ΤΖΑΜΟΥΡΑΝΗΣ ΤΖΟΥΜΗΣ ΤΗΝΟΣ ΤΙΤΑΝΙΚΟΣ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΠΛΑΤΕΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥΡΚΙΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΡΑΝΟΥΛΗΣ ΤΡΙΦΥΛΙΑ ΤΡΟΧΑΙΟ ΤΣΑΚΩΝΑ ΤΣΙΟΔΡΑΣ ΤΣΙΠΡΑΣ ΥΓΕΙΑ ΥΔΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΕΣ ΥΠΑΠΑΝΤΗ ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΗ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΥΠΟΥΡΓΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΦΑΓΗΤΟ ΦΑΝΑΡΙ ΦΛΑΡΙΟΣ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΦΟΝΙΚΟ ΦΡΙΚΗ ΦΥΛΑΚΗ φω ΦΩΤΑ LED ΦΩΤΙΑ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗ χαρ ΧΑΡΔΑΛΙΑΣ ΧΑΣΙΣΙ ΧΟΡΤΑΡΕΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Α. ΚΑΠΟΥΤΣΗΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΣ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ Χρυσόστομος Καράμπελας ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΣΑΒΒΑΤΟΣ ΨΥΧΟΣΑΒΒΑΤΟ ΩΝΑΣΕΙΟ ΩΝΑΣΗΣ BEETLE c COVID-19 e FACEBOOK FAKE NEWS GAY i INSTAGRA INSTAGRAM INTERNET LOCKDOWN MAGAZINE p PLATI PLATY PLATY MAGAZINE PLATY NEWS SEX SIEMENS SOCIAL MEDIA t TWITTER VIDEO