ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΘΕΟΤΟΚΗΣ ΖΗΛΩΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ

Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου*

          Ο Νικηφόρος Θεοτόκης (1731-1800), Αρχιεπίσκοπος της Ρωσικής τότε Επαρχίας Σλαβινίου και Χερσώνος και μετά Αρχιεπίσκοπος Αστραχανίου και Σταυρουπόλεως, εγένετο, όπως γράφει ο Κωνσταντίνος Σάθας, «ένας εκ των πολυμαθεστέρων και φιλοπόνων συγγραφέων του ΙΗ΄ αιώνος και ήταν πρόμαχος της Ορθοδοξίας και ζηλωτής της Παιδείας ένθερμος». (Κων. Σάθα «Νεοελληνική Φιλολογία – Βιογραφίαι των εν τοις γράμμασι διαλαμψάντων Ελλήνων (1453-1821)», Εν Αθήναις, εκ της Τυπογραφίας Ανδρ. Κορομηλά, 1868, σελ. 583).  

          Η βιογραφία και το  έργο του Αρχιεπισκόπου Νικηφόρου Θεοτόκη είναι αποστομωτική απάντηση στους ιδεολόγους του «Νεοελληνικού Διαφωτισμού». Οι Έλληνες τον 18ο αιώνα δεν ήσαν οι πρωτόγονοι ιθαγενείς, που ήρθαν οι αποικιοκράτες να τους εκπολιτίσουν. Ήσαν στη νοοτροπία «παίδες», όπως γράφει ο Πλάτωνας στον «Τίμαιο». Πάντοτε τους αρέσει να μαζεύουν γνώσεις από άλλους πολιτισμούς, να τις αφομοιώνουν  και να τις προσαρμόζουν στον δικό τους πολιτισμό.

          Ο Νικηφόρος Θεοτόκης ήταν σπουδαίος θεολόγος και ποιμένας, αλλά  και εξαίρετος θετικός επιστήμονας. Ιδιαίτερη επίδοση είχε στα ανώτερα μαθηματικά. Ο Ιώσηπος Μοισιόδαξ στην «Απολογία» του γράφει χαρακτηριστικά: «Είς μόνος κυρίως ήτον πεφυκώς προς την αναπλήρωσιν μιας τοσαύτης χρείας του ταλαιπώρου Γένους (Σημ. γρ. Περί γνώσεως των ανωτέρων μαθηματικών), ο περίβλεπτος Θεοτόκης. Πλήρης, σαφής, απέριττος, και πνέων αεί ζήλον ακραιφνή υπέρ της ωφελείας του κοινού, μόνος έμελλε να προικίση τα ημέτερα σχολεία μετά πάντων των αναγκαίων αυτοίς είτε των μαθηματικών, είτε και των λοιπών φυσικών». (Ιωσήπου του Μοισιόδακος «Απολογία», Μέρος Πρώτον, Εν τη Βιέννη της Αυστρίας, 1780, Ανατύπωση, εκδόσεις «Ερμής», 1976, σελ.  43).  

          Τα «Μαθηματικά» του Θεοτόκη τυπώθηκαν στη Μόσχα το 1798 – 1799, λίγο πριν από το θάνατο του. Η έλλειψη στους Έλληνες βιβλίου Μαθηματικών, που να περιέχει την Ανωτέρα Άλγεβρα και τον Απειροστικό Λογισμό ήταν εμφανής. Γι’ αυτό και έγινε ανάρπαστο το βιβλίο του Θεοτόκη. Π.χ. σε επιστολή του προς τους Ζωσιμάδες, στις 15/5/1802, ο Αρχιεπίσκοπος Ελασσώνος Δομένικος Ιωαννίκιος, παραπονείται ότι δεν έφτασε το βιβλίο των Μαθηματικών του Θεοτόκη στη Σχολή της Τσαριτσάνης. Το 1803 ο Κούμας ζητάει από τον κληρικό και λόγιο Ιωνά Σπαρμιώτη να του στείλει αντίτυπα των Μαθηματικών του Θεοτόκη, αλλά αυτός του απαντά ότι «τα Θεοτόκεια εξέλιπον διανεμηθέντα» και του αποστέλλει «το Μπαλάνιον Μαθηματικόν». Τέλος σώζονται επιστολές του ιερομάρτυρος και δασκάλου του Γένους  Μητροπολίτη Φιλαδελφείας και μετά Αδριανουπόλεως Δωροθέου Πρωΐου προς τον Βενιαμίν τον Λέσβιο, που τον ενημερώνει ότι «49 αντίτυπα των Μαθηματικών του Θεοτόκη εστάλησαν στη Σχολή Κουρουτσεσμέ της Κωνσταντινούπολης, από τα οποία 8 πήγαν στις Κυδωνίες». (Μιχάλη Λάμπρου «Τα μη στοιχειώδη μαθηματικά κατά την εποχή της Τουρκοκρατίας - Η περίπτωση του Νικηφόρου Θεοτόκη», από τον τόμο «Οι μαθηματικές επιστήμες στην Τουρκοκρατία», Εκδ. Ελλ. Ετ. Ιστορίας των Επιστημών και της Τεχνολογίας και του Κέντρου Νεοελληνικών Ερευνών, Αθήνα, 1990, σελ. 16-17).  

          Περίφημο έργο του Θεοτόκη είναι η Φυσική του. Κυκλοφόρησε το 1767 στη Λειψία και δεν είναι δυνατόν να μελετηθεί χωρίς βαθειά γνώση των σύγχρονων, για την εποχή εκείνη και αρκετά προχωρημένων, Μαθηματικών. Ο χαρακτηρισμός της Φυσικής αυτής του Θεοτόκη ως «εφαρμοσμένης Μαθηματικής» από τον Κούμα, είναι επιτυχής. (Κων. Κούμα «Ιστορία των Ανθρωπίνων πράξεων», Βιέννη, 1832, τόμος ΙΒ΄, σελ. 564). Σημειώνεται ότι στο βιβλίο του «Στοιχεία Φυσικής» ο Θεοτόκης αναφέρει και ορισμένα ιατρικά θέματα, στις υποσημειώσεις των οποίων καταχωρίζει και κείμενα των αρχαίων Ελλήνων κλασσικών ιατρών. (Βλ. σχ. Άρθρο Δρος Δημητρίου Καραμπερόπουλου «Η ιατρική σκέψη μέσα από τα βιβλία Φυσικής της προεπαναστατικής περιόδου» εις Τόμο του Κέντρου Νεοελληνικών Ερευνών «Οι επιστήμες στον Ελληνικό χώρο», Έκδ. «Τροχαλία», Αθήνα, 1997, σελ. 226). 

          Ο Έλληνας διακεκριμένος πολυεπιστήμονας Νικηφόρος Θεοτόκης, γνώστης των πιο προχωρημένων γνώσεων και επιστημών της εποχής του, πολέμησε τις προλήψεις και δεισιδαιμονίες, δείχνοντας ότι η Εκκλησία είναι εναντίον τους. Δίδαξε το προφητικό, ότι «αυτά που σήμερα είναι δύσληπτα και ακατανόητα, αύριο μπορούν με το πείραμα και την έρευνα να καταστούν εύληπτα». ( Γιάννη Καρά «Οι θετικές επιστήμες στον ελληνικό χώρο – 15ος έως 19ος αιώνας», Εκδ. «Δαίδαλος», Ι. Ζαχαρόπουλου, Αθήνα, 1991, σελ. 98-99).

          Όμως ήταν και εξαίρετος θεολόγος και ποιμένας. Ένα από τα σπουδαιότερα ποιμαντικά έργα του Θεοτόκη είναι το «ΚΥΡΙΑΚΟΔΡΟΜΙΟΝ», ήτοι «Ερμηνεία ... εις τα κατά πάσαν Κυριακήν εν ταις αγίαις των Ορθοδόξων Χριστιανών Εκκλησίαις αναγιγνωσκόμενα Ευαγγέλια». Τυπώθηκε στη Μόσχα το 1796. Έκτοτε έχει κατ’ επανάληψη ανατυπωθεί. Σημαντικό σύγγραμμά του είναι και η «Απόκρισις ορθοδόξου τινός περί της των Κατολικών δυναστείας και περί του τίνες οι Σχίσται, οι Σχισματικοί και οι Εσχισμένοι, και περί της βαρβαρικώς λεγομένης Ουνίας και Ουνίτων». (Εν Χάλλη, 1775). Ανατυπώθηκε το 1851 στην Κέρκυρα και το 1853 στην Αθήνα.

          Στο «Κυριακοδρόμιο» παροτρύνει ο Θεοτόκης τον κάθε αναγνώστη του να φροντίζει πρώτα την ψυχή του: « Μη παρερχέσθω ημέρα χωρίς μελέτης των περί της μελλούσης ζωής, χωρίς φροντίδος περί της ψυχής σου, χωρίς μνήμης του δημιουργού και πλάστου σου». (Νικηφόρου Θεοτόκη Αρχιεπισκόπου Αστραχανίου και Σταυρουπόλεως «Κυριακοδρόμιον», εκ του τυπογραφείου Α.Ν. Καστριώτου, 6η Έκδοση, εν Αθήναις, 1885, σελ. 111). 

          Ο Νικηφόρος Θεοτόκης γεννήθηκε στην Κέρκυρα το 1736 και είχε μέντορα και πνευματικό του αδελφό τον άλλο μεγάλο δάσκαλο του Γένους Ευγένιο Βούλγαρη (1716-1806), ο οποίος παραιτήθηκε υπέρ του στην Αρχιεπισκοπή Σλαβινίου και Χερσώνος. Διδάχθηκε τα εγκύκλια μαθήματα στην Κέρκυρα από τον ιερομόναχο διδάσκαλο Ιερεμία Καββαδία. Νεότατος πήγε στην Ιταλία και σπούδασε στα πανεπιστήμια της Μπολόνια και της Πάντοβα φιλοσοφία, ιατρική, φυσική και ανώτερα μαθηματικά. Το 1772 αρνήθηκε την εκλογή του ως μητροπολίτη Φιλαδελφείας στη Βενετία, επειδή οι ενετικές αρχές ήθελαν να υπάγεται στον Πάπα και όχι στο Οικουμενικό Πατριαρχείο.

Για τον χαρακτήρα του Θεοτόκη ο Σάθας γράφει: «Η αθόρυβος σπουδή και μελέτη υπήρξαν πάντοτε εις τον Θεοτόκη προσφιλέστεραι των πολυκρότων τιμών και αξιωμάτων. Όπως ως απλούς λόγιος δεν έπαυε μοχθών υπέρ του φωτισμού του έθνους, έτσι και ως αρχιερεύς δεν έπαυσε ποτέ ορθοτομών τον λόγον του Θεού. Μετά παρέλευσιν χρόνου τινός παραιτηθείς του αρχιεπισκοπικού θρόνου μετέβη εις Μόσχαν, όπου έζησε μονάζων και συγγράφων μέχρι του εις το έτος 1800 επελθόντος θανάτου αυτού». (Κων. Σάθα, ο.π. «Νεοελληνική Φιλολογία», σελ. 583). Η Μαρία Τερδήμου στην διδακτορική της διατριβή τονίζει ότι «οι πρώτοι εκφραστές – μεταφορείς της δυτικής παιδείας και επιστήμης στους Έλληνες ήσαν εν μέρει ο Ευγένιος Βούλγαρης και κυρίως ο Νικηφόρος Θεοτόκης». (Μαρίας  Ε. Τερδήμου «Τα μαθηματικά στην ελληνική σκέψη κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας», Εκδ. Συλλόγου προς Διάδοσιν Ωφελίμων Βιβλίων, Αθήναι, 2006, σελ. 41).  Οι δύο αυτοί σπουδαίοι κληρικοί και μεγάλοι δάσκαλοι ποιά σχέση θα μπορούσαν να είχαν με τον «διαφωτισμό» των Ντιντερό και Ροβεσπιέρου;...

          Σύντομο βιογραφικό*

          Ο Γιώργος Ν. Παπαθανασόπουλος είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας. Ασχολείται κυρίως με την σύγχρονη ιστορία, την  ταυτότητα και την ιδιοπροσωπία των Ελλήνων. Εργάσθηκε από το 1985 επί 25 χρόνια στην εφημερίδα «Ελεύθερος Τύπος», με την οποία συνεργάζεται ως αρθρογράφος έως και σήμερα. Διευθυντής της εφημερίδας "Ταυτότητα" και αρχισυντάκτης του περιοδικού " Πολιτική Εποπτεία". Σπούδασε Χημεία και Θεολογία στο Πανεπιστήμιο των Αθηνών. Μετεκπαιδεύτηκε στην Ελλάδα, στην Ελβετία και στο Ηνωμένο Βασίλειο, σε θέματα κοινωνικών σχέσεων, διοίκησης επιχειρήσεων και ελέγχου ποιότητας. Έχει συγγράψει δέκα βιβλία, μεταξύ των οποίων το ιστορικό μυθιστόρημα για το δράμα των Ελλήνων της Μικράς Ασίας: «Μέρες Αποκάλυψης στην Ιωνία» και τις δημοσιογραφικές έρευνες και μελέτες «Γιώργος Σαραντάρης, ο άνθρωπος, ο ποιητής, ο διανοούμενος», «Εμφύλιες μάχες ιδεών», "Πώς γράφεται ο Εμφύλιος", "Περί ανεξιθρησκείας" και "Διαφωτισμός και Ελληνισμός".   





Αρχείο

Φόρμα επικοινωνίας

Αποστολή

Labels

12Ο ΠΕΑ 17 ΝΟΕΜΒΡΗ 1821 1940 2022 5G 77 ΜΕ 9ο ΣΠ ΑΓΓΛΙΑ ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ ΑΓΙΑ ΤΡΙΑΔΑ ΑΓΙΟ ΟΡΟΣ ΑΓΙΟΣ ΣΕΒΑΣΤΙΑΝΟΣ ΑΓΡΟΤΕΣ ΑΔΟΛΦΟΣ ΧΙΤΛΕΡ ΑΕΙ ΑΕΚ ΑΕΡΟΠΛΑΝΟ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΓΕΡ. ΜΟΥΣΤΑΚΗΣ ΑΘΗΝΑ ΑΘΛΗΤΙΚΑ ΝΕΑ ΑΙ ΑΙΓΑΙΟ ΑΙΓΙΟ ΑΙΜΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑ ΑΛΒΑΝΙΑ ΑΛΟΓΑ ΙΠΠΟΙ ΑΛΩΝΙΑ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΑΛΩΝΙΣΜΑ ΑΜΕΡΙΚΗ ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΝΑΡΧΙΚΟΙ ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΑΝΔΑΝΙΑ ΑΝΔΡΕΑΣ ΛΟΥΔΑΡΟΣ ΑΝΤΩΝΙΑ ΜΠΟΥΖΑ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΝΤΩΝΑΣ ΑΟΖ ΚΥΠΡΟΥ ΑΠΑΓΧΟΝΙΣΜΕΝΗ ΑΠΕΡΓΙΑ ΑΠΟΓΡΑΦΗ ΑΠΟΚΡΙΑ αρ ΑΡΓΕΝΤΙΝΗ ΑΡΗΣ ΓΑΛΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑ ΑΡΝΗΤΕΣ ΠΟΛΙΤΕΣ ΑΡΡΩΣΤΟΣ ΑΡΦΑΡΑ ΑΡΧΑΙΑ ΜΕΣΣΗΝΗ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΑΡΧΙΜ. ΜΕΛΕΤΙΟΣ ΑΠ. ΒΑΔΡΑΧΑΝΗΣ ΑΣΤΡΟΛΟΓΟΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ ΑΤΥΧΗΜΑ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ. ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟ ΒΑΛΥΡΑ ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΣΚΟΛΑΡΙΚΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΔΗΜ. ΓΕΩΡΓΙΟΠΟΥΛΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΖΙΩΖΙΑΣ ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΒΕΛΑΝΙΔΙΑ ΒΙΑΣΜΟΣ ΒΙΒΛΙΟ ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΝΤΕΟ ΒΟΡΕΙΑ ΗΠΕΙΡΟΣ ΒΟΡΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΒΟΥΛΚΑΝΟΣ ΒΡΟΜΩΒΡΥΣΗ ΒΡΥΣΗ ΤΟΥ ΤΖΟΥΜΗ ΓΑΛΑΖΙΑ ΝΥΧΤΑ ΓΑΛΛΙΑ ΓΑΜΟΣ ΓΕΝΝΗΜΑΤΑ ΓΕΝΝΗΤΟΥΡΙΑ ΓΕΡΜΑΝΙΑ ΓΗΠΕΔΟ ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΧΙΩΤΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Ν. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΑΒΑΣ ΓΛΥΚΑ ΓΟΕΒ ΓΡΙΠΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΔΕΔΔΗΕ ΔΕΗ ΔΕΡΒΕΝΑΚΙΑ ΔΕΣΥΛΛΑ ΔΕΥΑΚ ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΔΗΜΑΡΧΟΣ. ΤΑ ΝΕΑ ΤΗΣ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΆΡΘΡΑ ΔΗΜΟΤΙΚΟΣ ΦΩΤΙΣΜΟΣ ΔΙΑΒΟΛΙΤΣΙ ΔΙΑΚΟΠΕΣ ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ ΔΙΑΦΗΜΙΣΕΙΣ ΔΙΕΘΝΗ ΔΙΕΘΝΗ ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΔΡΑ ΔΡΑΜΑΛΗΣ ΔΥΤΙΚΗ ΠΑΡΑΛΙΑ ΕΑΑΣ Ν. ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΕΓΚΑΙΝΙΑ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΓΚΕΛΑΔΟΣ ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΗ ΟΔΟΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ – ΕΡΕΥΝΑ – ΙΣΤΟΡΙΑ - ΓΕΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΙΡΗΝΑΙΟΣ ΕΚΑΒ ΕΚΔΡΟΜΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ - ΒΙΟΙ ΑΓΙΩΝ ΕΚΛΟΓΕΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΕΛΙΕΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΕΛΙΚΟΠΤΕΡΟ ΕΛΙΣΜΕ ΕΛΛΑΔΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΥΣΗ ΕΛΛΗΝΟΜΝΗΜΟΝΕΣ ΕΜΑΚ ΕΜΒΟΛΙΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΕΜΥ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΝΟΠΛΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΕΟΚΑ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΕΣ ΓΝΩΜΗΣ – ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΕΙΣ ΕΡΝΤΟΥΑΝ ΕΡΤ ΕΡΥΘΡΟΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΕΡΩΤΑΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ ΕΥΧΕΣ ΕΦΟΡΙΑ ζ ΖΕΛΕΝΣΚΙ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑ ΉΘΗ ΚΑΙ ΤΑ ΈΘΙΜΑ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ Η ΣΥΝΤΑΓΗ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ ΗΓΟΥΜΕΝΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΗΠΑ ΘΑΛΑΣΣΑ ΘΑΝΑΤΟΣ ΘΑΥΜΑΤΑ ΘΕΑΤΡΟ ΘΕΡΙΣΜΑ ΘΕΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΘΛΙΨΗ ΘΟΥΡΙΑ ΙΑΠΩΝΙΑ ΙΑΤΡΟΣ ΙΔΡΥΜΑΤΑ ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΒΕΛΑΝΙΔΙΑΣ ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΒΟΥΛΚΑΝΟΥ ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΔΗΜΙΟΒΑΣ ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΠΡΟΦΗΤΗ ΙΩΗΛ ιερο ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΠΛΑΤΕΟΣ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΠΛΑΤΕΩΣ ΙΕΡΟΨΑΛΤΗΣ ΙΕΡΩΝΥΜΟΣ ΙΘΩΜΗ ΙΜΒΡΟΣ ΙΠΠΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΠΠΟΔΡΟΜΟΣ ΙΡΑΝ ΙΣΘΜΟΣ ΙΣΛΑΜ ΙΣΠΑΝΙΑ ΙΣΡΑΗΛ ΙΤΑΛΙΑ ΚΑΙΡΟΣ ΚΑΚΟΚΑΙΡΙΑ ΚΑΛΑΒΡΥΤΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑ ΚΑΛΑΝΤΑ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΚΑΛΥΜΝΟΣ ΚΑΝΑΔΑΣ ΚΑΡΑΓΑΤΣΗ ΚΑΡΑΓΚΙΩΖΗΣ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ ΚΑΡΒΕΛΙ ΚΑΡΕΛΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΚΑΡΝΑΒΑΛΙ ΚΑΡΟΛΟΣ ΚΑΡΠΑΘΟΣ ΚΑΡΠΕΝΗΣΙ ΕΥΡΥΤΑΝΙΑ ΚΑΣΙΔΙΑΡΗΣ ΚΑΣΣΕΛΑΚΗΣ ΚΑΤΑΡΑ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΚΔΑΠ ΑμεΑ ΚΕΝΕΝΤΙ ΚΗΔΕΙΑ ΚΙΒΩΤΟΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΚΙΕΒΟ ΚΙΝΑ ΚΙΝΑΛ ΚΚΕ ΚΛΟΠΕΣ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗ ΚΟΛΥΜΒΗΣΗ ΚΟΡΕΑ ΚΟΡΩΝΑΙΟΣ ΚΟΡΩΝΑΪΟΣ ΚΟΥΝΟΥΠΙΑ ΚΟΥΤΣΑΒΙΤΙΚΗ ΦΟΡΕΣΙΑ ΚΡΑΣΙ ΚΡΗΤΗ ΚΤΕΛ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΚΥΝΗΓΙ ΚΥΠΑΡΙΣΣΙΑ ΚΥΠΡΟΣ ΚΩ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΛΑΔΑ ΛΑΪΚΗ ΑΓΟΡΑ ΛΑΜΠΡΟΣ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΣ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ ΛΑΡΙΣΑ ΛΕΝΙΝ ΛΗΜΝΟΣ ΛΙΜΕΝΙΚΟ ΣΩΜΑ ΛΙΜΝΗ ΛΟΑΤΚΙ ΛΥΚΕΙΟ ΜΑΓΑΖΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΜΑΝΗ ΜΑΡΙΑ ΚΑΛΛΑΣ ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΑΔΑΜ ΓΚΡΟΓΚΟΥ ΜΑΣΚΑ ΜΑΥΡΗ ΘΥΕΛΛΑ ΜΑΥΡΟΖΟΥΜΕΝΑ ΜΕΛΙΓΑΛΑΣ ΜΕΡΑ25 ΜΕΡΚΕΛ ΜΕΣΣΗΝΗ ΜΕΣΣΗΝΙΑ ΜΕΣΣΗΝΙΑ ΜΕΣΣΗΝΙΑΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΣΥΝΤΑΓΕΣ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΜΕΤΑΞΙ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ ΜΙΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΜΝΗΜΟΣΥΝΟ ΜΟΝΑΧΙΚΗ ΚΟΥΡΑ ΜΟΝΕΜΒΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΣΠΑΡΤΗΣ ΜΟΣΧΑ ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΟΥΣΙΚΗ ΜΠΑΣΑΚΙΔΗΣ ΜΠΑΣΚΕΤ ΜΥΚΟΝΟΣ ΝΑΘΑΝΑΗΛ ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ ΝΕΑ ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΕΑ ΕΙΣΟΔΟ ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΝΕΑ ΡΩΜΗ ΝΕΑ ΡΩΜΗ ΟΥΚΡΑΝΙΑ ΝΕΑ ΣΚΗΤΗ ΝΕΑ ΣΜΥΡΝΗ ΝΕΔΟΥΣΑ ΝΕΚΡΟΙ ΝΕΡΟ ΝΕΡΟΜΥΛΟΣ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΝΙΚΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΦΛΑΡΗΣ ΝΙΚΟΣ ΚΑΒΒΑΔΙΑΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΝΥΧΤΑ Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΡΟΜΑ ΟΔΥΝΗ ΟΘΩΝΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΟΙΧΑΛΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΣ ΟΠΚΕ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΟΡΚΩΜΟΣΙΑ ΟΣΕ ΟΣΦΠ ΟΤΕ ΟΥΚΡΑΝΙΑ ΠΑΓΩΤΟ ΠΑΪΣΙΟΣ ΠΑΚΟΕ ΠΑΜΙΣΟΣ ΠΑΝΑΓΙΑ Η ΒΟΥΛΚΑΝΙΩΤΙΣΣΑ ΠΑΝΑΓΙΟΣ ΤΑΦΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΥΡΓΙΩΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΝΙΚΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΑΝΗΓΥΡΙ ΠΑΝΙΩΝΙΟΣ ΠΑΝΟΡΜΙΤΗΣ ΠΑΟ ΠΑΟΚ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΠΑΡΑΛΙΑ ΠΑΡΑΛΙΑ ΔΥΤΙΚΗ ΠΑΡΑΛΙΑ ΠΑΡΑΛΙΑ ΚΑΛΟΓΡΙΑΣ ΠΑΡΑΛΙΑ ΜΠΟΥΚΑΣ ΠΑΡΑΤΑΣΗ ΠΑΡΑΤΡΑΓΟΥΔΑ ΠΑΣΟΚ ΠΑΣΧΑ ΠΑΤΡΑ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ ΠΑΤΡΙΔΑ ΠΑΤΡΙΔΟΓΝΩΣΙΑ ΠΕΙΡΑΙΑΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ ΠΕΝΘΟΣ ΠΕΡΣΙΑ ΠΕΤΑΛΙΔΙ ΠΕΤΡΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΕΑΣ ΠΕΥΚΟ ΠΗΔΗΜΑ ΠΙΠΙΝΑ ΚΟΥΜΑΝΤΟΥ ΠΛΑΤΥ ΠΛΕΥΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ ΠΛΟΙΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΠΟΛΕΜΟΣ πολι ΠΟΛΙΑΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΟΛΥΛΙΜΝΙΟ ΠΟΝΟΣ ΠΟΡΝΗ ΠΟΤΑΜΙ ΠΟΤΟ ΠΟΥΤΙΝ ΠΡΙΓΚΙΠΙΚΟΣ ΓΑΜΟΣ. ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΠΡΟΦΗΤΗΣ ΗΛΙΑΣ ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑ ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑ ΠΤΥΧΙΟ ΠΤΩΧΟΣ ΠΥΛΟΣ ΠΥΡΓΟΣ ΠΥΡΟΒΟΛΙΣΜΟΙ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΟ ΣΩΜΑ. ΡΩΣΙΑ ΣΑΜΑΡΑΣ ΣΑΜΟΣ ΣΔΟΕ ΣΕΙΣΜΟΣ ΣΕΡΒΙΑ ΣΚΑΛΑ ΟΙΧΑΛΙΑΣ ΣΚΑΝΔΑΛΟ ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ ΣΠΑΝΟΥΛΗΣ ΣΠΑΡΤΙΑΤΕΣ ΣΤΑΣΙΜΟ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΣΤΑΣΙΝΟΠΟΥΛΟΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΟΥ ΝΟΤΟΥ ΣΤΟΥΠΑ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ ΣΥΛΛΟΓΟ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΥΡΙΑ ΣΥΡΙΖΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΑ ΑΓΙΑ ΠΑΘΗ ΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΜΑΣ ΤΑ ΝΕΑ ΤΗΣ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΤΑ ΝΕΑ ΤΟΥ ΑΤΡΟΜΗΤΟΥ ΤΑ ΝΕΑ ΤΟΥ ΑΤΡΟΜΗΤΟΥ ΠΛΑΤΥ ΤΑΜΠΑΡΗΣ ΤΑΤΟΥΛΗΣ ΤΑΥΓΕΤΟΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΕΣ ΤΕΙ ΤΕΛΛΟΣ ΑΓΡΑΣ ΤΖΑΚΙΑ ΤΖΑΜΟΥΡΑΝΗΣ ΤΖΟΥΜΗΣ ΤΗΝΟΣ ΤΙΤΑΝΙΚΟΣ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΠΛΑΤΕΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥΡΚΙΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΡΑΝΟΥΛΗΣ ΤΡΙΦΥΛΙΑ ΤΡΟΧΑΙΟ ΤΣΑΚΩΝΑ ΤΣΙΟΔΡΑΣ ΤΣΙΠΡΑΣ ΥΓΕΙΑ ΥΔΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΕΣ ΥΠΑΠΑΝΤΗ ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΗ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΥΠΟΥΡΓΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΦΑΓΗΤΟ ΦΑΝΑΡΙ ΦΛΑΡΙΟΣ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΦΟΝΙΚΟ ΦΡΙΚΗ ΦΥΛΑΚΗ φω ΦΩΤΑ LED ΦΩΤΙΑ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗ χαρ ΧΑΡΔΑΛΙΑΣ ΧΑΣΙΣΙ ΧΟΡΤΑΡΕΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Α. ΚΑΠΟΥΤΣΗΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΣ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ Χρυσόστομος Καράμπελας ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΣΑΒΒΑΤΟΣ ΨΥΧΟΣΑΒΒΑΤΟ ΩΝΑΣΕΙΟ ΩΝΑΣΗΣ BEETLE c COVID-19 e FACEBOOK FAKE NEWS GAY i INSTAGRA INSTAGRAM INTERNET LOCKDOWN MAGAZINE p PLATI PLATY PLATY MAGAZINE PLATY NEWS SEX SIEMENS SOCIAL MEDIA t TWITTER VIDEO